niedziela, 1 listopada 2015

Nowe pozycje na liście "Pamięć Świata" UNESCO

Lista światowa programu UNESCO "Pamięć Świata" to powstały w 1992 r. rejestr zabytków o charakterze dokumentacyjnym - rękopisów, druków czy dokumentów audiowizualnych. Na listę wpisywane są zabytki o światowym znaczeniu historycznym lub cywilizacyjnym.
Lista obejmuje ok. 300 obiektów, w tym szesnaście reprezentujących polskie dziedzictwo dokumentacyjne.


Znajdują się na niej m.in. autograf dzieła Mikołaja Kopernika "De revolutionibus" przechowywany w Bibliotece Jagiellońskiej, rękopisy Fryderyka Chopina znajdujący się w zbiorach Biblioteki Narodowej i Towarzystwa im. Fryderyka Chopina w Warszawie, czy podziemne archiwum getta warszawskiego (tzw. Archiwum Ringelbluma), przechowywane w Żydowskim Instytucie Historycznym.

Ostatnio do tego grona dołączyły dwie pozycje:

- KSIĘGA HENRYKOWSKA

Księga henrykowska

Księga henrykowska jest kroniką opactwa cystersów w Henrykowie na Dolnym Śląsku z drugiej połowy XIII wieku. W tekście łacińskim znalazło się zdanie uważane za najstarsze zapisane w języku polskim: „Day ut ia pobrusa, a ti poziwai” (we współczesnej transkrypcji: „Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj”). Miało ono zostać wypowiedziane przez osiadłego na Dolnym Śląsku czeskiego rycerza Boguchwała do żony, gdy ta mełła ziarno na ręcznych żarnach.

Na podkreślenie zasługuje fakt, że pierwsze zdanie po polsku napisał niemiecki opat, po łacinie, a wypowiedział je Czech do swojej żony Polki - powiedział ks. prof. Józef Pater, dyrektor Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu, w którego zbiorach znajduje się Księga henrykowska.

Jak mówi prof. Władysław Stępniak, naczelny dyrektor Archiwów Państwowych i przewodniczy Polskiego Komitetu Programu Pamięć Świata UNESCO, jest to cenne świadectwo przemian cywilizacyjnych, jakie dokonały się na średniowiecznym Śląsku w dobie kryzysu wywołanego najazdami tatarskimi. Dokumentuje pokojowe spotkanie różnych żywiołów etnicznych.

- AKTA BRACI CZESKICH


Akta Braci Czeskich, to aż 92 dokumenty przywiezione z Czech, świadectwa historii protestantyzmu w Europie; korespondencja z lat 1557-1828, rękopisy, akta gmin wyznaniowych. Szczególnie cenna jest korespondencja ze wszystkimi ośrodkami protestantyzmu w Europie.

Archiwum i Biblioteka Braci Czeskich to szczególny przykład wyjątkowej tolerancji religijnej w Rzeczypospolitej, gdzie na początku XVI w. wyznawcy Kościoła Braci Czeskich (pacyfistycznego odłamu husytów) znaleźli azyl i warunki do prowadzenia działalności.

Główna część zbioru znajduje się w Archiwum Państwowym w Poznaniu. Pozostałe jego części przechowywane są w Bibliotece Polskiej Akademii Nauk w Kórniku i Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu. Akta są dostępne w internecie w formie skanów na stronie Wielkopolskiej Biblioteki Cyfrowej.


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz